موقعیت

معرفی شهرستان سبزوار:

موقعیت شهرستان:

شهرستان سبزوار در غرب استان خراسان رضوی قرار داشته و از سمت شمال به کوه های جغتای و از جنوب به کوه میش منتهی می گردد. در بین این ارتقاعات جلگه حاصلخیز جوین، دشت داورزن و رودآب  و ششتمد واقع گردیده است. شهرستان های داورزن، جوین، خوشاب، فیروزه، نیشابور، کاشمر و بردسکن در مجاورت شهرستان سبزوار قرار دارند.

تقسیمات کشوری:

شهرستان سبزوار در حال حاضر دارای ۳ بخش، مرکزی، ششتمد و روداب و ۱۱  دهستان است. جمعیت کل شهرستان مطابق با آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ برابر با ۳۱۹۸۹۳ نفر(با احتساب شهرستان داورزن) می باشد.

جدول شماره ۱: تقسیمات کشوری شهرستان سبزوار

جمعیت مساحت

(کیلومتر مربع)

تعداد بخش تعداد شهر تعداد دهستان تعداد روستا فاصله تا مرکز استان(کیلومتر)
کمتر از ۲۰ خانوار بالای ۲۰ خانوار خالی از سکنه
۳۱۹۸۹۳ ۱۰۱۳۷/۷۲ ۳ ۳ ۱۱ ۳۵ ۲۴۰ ۵۲ ۲۳۰

نقشه شماره ۱ : موقعیت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی شهرستان سبزوار

lgug

 

نیروی انسانی:

بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ جمعیت فعال این شهرستان ۱۹۷۲۷نفر بوده که از این تعداد ۱۸۰۵۵ نفر شاغل و ۱۶۷۲ نفر نیز جمعیت بیکار بوده است. از بین شاغلین تعداد ۱۳۹۳۴ نفر مرد و ۱۲۶۴ نفر زن بوده اند. بر همین اساس نرخ بیکاری در این شهرستان ۸٫۵ درصد برآورد شده است.

مساحت اراضی کشاورزی:

مساحت اراضی کشاورزی شهرستان ۹۰۰۰۰ هکتار می باشد که از این مساحت ۱۹۰۰۰ هکتار اراضی آبی(۲۱%) و ۷۱۰۰۰ هکتار اراضی دیم (۷۹%) می باشد. عمده‌ترین محصولات زراعی شهرستان  گندم، جو، صیفی جات (سیب زمینی و گوجه فرنگی و پیاز) و عمده ترین محصولات باغی شهرستان انگور، گردو، سیب، هلو، گیلاس وسایر سردرختی ها در سطح ۱۰۵۸۰ هکتار باغهای آبی و دیم شهرستان می باشد.

صنعت و معدن:

بر اساس داده های اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان تعداد واحدهای صنعتی دارای بهره برداری ۲۳۳ واحد و ارزش سرمایه گذاری این واحدها ۲۷۲۵ میلیارد ریال می باشد. عمده ترین منابع معدنی شهرستان سبزوار بر اساس میزان ذخایر اسمی عبارتند از: سنگ گرانیت، کائولن، منگنز و کرومیت. خاک های صنعتی دارای ارزش افزوده صادراتی بالایی هستند و شهرستان سبزوار با برخورداری از دو معدن قابلیت فراوانی در این زمینه دارد.

 

ویژگی‌های  قومی و مذهبی:

 

زبان اکثریت مردم سبزوار فارسی است ولی در چندین روستای سبزوار مردم به زبان ترکی صحبت می‌کنند. گویش مردم سبزوار از مجموعه گویش‌های اصیل خراسانی و با منشاء فارسی دری است. با این حال لهجه سبزواری به دلیل حفظ اصالت خود در طول تاریخ، تفاوت اساسی با سایر لهجه‌های خراسانی دارد. به دلایل تاریخی واژه‌های لهجه سبزواری هنوز اصالت فارسی خود را حفظ کرده است وکمتر از لغات دخیل درآن استفاده شده است. این واژه‌ها زنده بوده و قدمت آن گاهی به دوران ایران باستان و گویش‌های رایج درآن زمان می‌رسد و اکنون نیز بطور روزمره در محاوره بین مردم به کار می‌روند.

 

فرهنگ و هنر:

سبزوار از مهم‌ترین مراکز جمعیتی، دانشگاهی، فرهنگی، اسلامی و تاریخی شمال شرق ایران به شمار می‌آید و به عنوان یکی از نمادهای تاریخ و علم ایران مطرح شده‌است. مراکز علمی و دانشگاهی و همچنین حوزه‌های علمیه این شهر که خود نشان دهنده علم و فرهنگ دوستی مردمان این شهر است از قدمتی دیرینه برخوردارند. این شهر خاستگاه اندیشمندان بزرگی در دوران‌های مختلف تاریخی بوده است. کلاس‌های درس حاج ملا هادی سبزواری فیلسوف بزرگ جهان اسلام همواره در یاد و خاطره تاریخ ماندگار است. شاعران بزرگی از این شهر نیز به دنیای علم و ادب معرفی شده‌اند که ابن یمین فریومدی و حمید سبزواری از جمله آنها هستند. تاریخ نگار بزرگ ایران ابوالفضل بیهقی در این شهر متولد گردید و در این دیار آرمید.